با گسترش استفاده از سیستمهای تهویه مطبوع با حجم مبرد متغیر (VRF) در پروژههای مسکونی، اداری، تجاری و درمانی، نیاز به سیستمهای کنترل و مانیتورینگ دقیق، منعطف و متمرکز بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. این سیستمها به دلیل ساختار ماژولار، تنوع یونیتهای داخلی و خارجی، و قابلیتهای گسترده در مدیریت مصرف انرژی، مستلزم بهکارگیری کنترلرهای مرکزی و تجهیزات جانبی هوشمند هستند تا امکان بهرهبرداری بهینه، افزایش آسایش کاربران و کاهش مصرف انرژی فراهم شود.
در سیستمهای VRF، کنترل تنها به روشن و خاموش کردن یونیتها محدود نمیشود، بلکه تنظیمات پیشرفتهای نظیر انتخاب حالت عملکرد، کنترل دمای فضا، مدیریت گروهی یونیتها، زمانبندی عملکرد، پایش مصرف انرژی و اتصال به سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (BMS) نیز نقش کلیدی دارند. به همین منظور، کنترلرهای مرکزی متنوعی با قابلیتها و سطوح عملکرد مختلف طراحی شدهاند که هر یک متناسب با مقیاس پروژه و نیازهای کنترلی قابل انتخاب و استفاده هستند.
در این مقاله، به معرفی و بررسی کنترلرهای مرکزی سیستمهای VRF، تجهیزات جانبی مرتبط با آنها، نحوه ارتباط و کابلکشی، قابلیتهای کنترلی، امکانات پایش انرژی و روشهای یکپارچهسازی با سیستمهای مدیریت هوشمند ساختمان پرداخته میشود. هدف از ارائه این مطالب، ایجاد دیدی جامع و کاربردی برای مهندسین، مشاوران و مجریان تأسیسات مکانیکی در جهت انتخاب و استفاده صحیح از تجهیزات کنترلی سیستمهای VRF است.
کنترلرهای مرکزی در سیستمهای VRF
در اینجا به معرفی کنترلرهای مرکزی سیستمهای VRF پرداخته میشود. لازم به ذکر است که در سیستمهای VRF، علاوه بر کنترلرهای منحصربهفرد هر یونیت داخلی که امکان کنترل محلی را فراهم میکنند، تجهیزات کنترلی ویژهای نیز وجود دارد که به کمک آنها میتوان عملکرد تمام یونیتهای داخلی و حتی سایر تجهیزات مرتبط را بهصورت متمرکز مدیریت کرد. این تجهیزات کنترلی امکان تنظیم، مشاهده و کنترل عملکرد سیستم را بهصورت انفرادی و یا گروهی فراهم میکنند.
حتی این امکان وجود دارد که از مکانی خارج از محدوده ساختمان نیز بتوان عملکرد یونیتها را مشاهده و کنترل نمود. در این حالت، کلیه تنظیمات مربوط به سیستم تهویه مطبوع ساختمان موردنظر بهصورت یکپارچه قابل انجام خواهد بود.
نکته مهم در خصوص ارتباط بین کنترلرهای مرکزی این است که رابطه Master/Slave همواره برقرار نیست. بهعنوان مثال، در برخی مدلها مانند AC EZ و AC SMART، میتوان کنترلرها را در هر دو حالت Master یا Slave تعریف کرد. با این حال، در کنترلر PDI همواره نقش Slave در نظر گرفته میشود و این موضوع باید در طراحی سیستم مدنظر قرار گیرد.
تعداد یونیتهای داخلی قابل اتصال به هر کنترلر مرکزی، بسته به نوع کاربری، قابلیتها و سطح عملکرد کنترلر متفاوت است که در ادامه به بررسی انواع آنها پرداخته میشود.
AC EZ
کنترلر مرکزی AC EZ یکی از سادهترین انواع کنترل پنلهای مرکزی است که قابلیت اتصال به حداکثر ۳۲ یونیت داخلی را دارد. این کنترلر مجهز به یک صفحه نمایش LED بوده و از طریق یک پورت ارتباطی RS-485 با سیستم ارتباط برقرار میکند.
قابلیتهای کنترلی یونیتهای داخلی (انفرادی و گروهی):
- خاموش و روشن کردن یونیتها
- تغییر سرعت فن
- انتخاب حالت عملکردی یونیت
- تنظیم دمای ترموستات اتاق
ویژگیهای کنترلر مرکزی AC EZ:
- تغذیه برق ۲۱ ولت جریان مستقیم (DC)
- قابلیت قفل کردن تمام کنترلرهای انفرادی
- امکان برنامهریزی زمانی بهصورت هفتگی
- قابلیت تعریف تا ۲۵۶ یونیت داخلی در حالت Slave برای کنترلرهای سطوح بالاتر و افزایش تعداد یونیتهای داخلی تا ۸ یونیت برای هر کنترلر
- امکان کابلکشی ارتباطی تا فاصله حداکثر ۱۰۰۰ متر از دورترین دستگاه خارجی متصل به کنترلر مرکزی
در شکل زیر، نحوه کابلکشی از ریموت کنترلرها به یونیتهای داخلی، سپس به یونیتهای خارجی و در نهایت به کنترلر مرکزی نمایش داده شده است.


مطالب مرتبط: کمپرسورهای TURBOCOR (گریز از مرکز بدون روغن)
AC EZ TOUCH
کنترلر AC EZ TOUCH نسخه پیشرفتهتری از AC EZ محسوب میشود که امکانات کنترلی گستردهتری را در اختیار کاربر قرار میدهد.
مشخصات فنی و قابلیتها:
- قابلیت اتصال به حداکثر ۶۴ یونیت داخلی
- تغذیه برق ۱۲ ولت جریان مستقیم (DC)
- دارای یک پورت ارتباطی RS-485
- امکان کابلکشی ارتباطی تا فاصله ۱۰۰۰ متر از دورترین دستگاه خارجی متصل به کنترلر
- مجهز به صفحه نمایش لمسی ۵ اینچی
- امکان کنترل از راه دور از طریق دسترسی کاربر (Remote Control Access)
- تنظیم نقطه دمایی (Set Point) و تغییر خودکار حالت عملکرد
- کنترل انفرادی و گروهی یونیتها
- امکان قفل کردن کلیه ریموتها
- قابلیت توقف اضطراری


Group / Individual Control – Control Detail
- قابلیت تعریف برنامه زمانبندی تا ۲۰۰ رویداد مجزا
- پشتیبانی از برنامههای زمانبندی هفتگی، ماهانه، سالانه و روزهای استثنا
- هشدار زمان تعویض فیلتر
- فعالسازی حالت صرفهجویی در انرژی
در حالت عملکرد انرژی، حالت کاری یونیت بهصورت خودکار تغییر میکند (بهعنوان مثال تغییر از سرمایش یا گرمایش به حالت فن) تا مصرف انرژی کاهش یابد.
AC SMART 5
کنترلر مرکزی AC SMART 5 یکی از پیشرفتهترین کنترلرهای مورد استفاده در سیستمهای VRF است که قابلیتهای مدیریتی و کنترلی گستردهای را ارائه میدهد.
مشخصات فنی:
- صفحه نمایش لمسی ۲/۱۰ اینچی
- قابلیت کنترل حداکثر ۱۲۸ یونیت داخلی
- تغذیه برق ۱۲ ولت جریان مستقیم (DC)
- دارای دو پورت ارتباطی RS-485
- یک کانال برای یونیتهای داخلی (LGAP / AHU)
- یک کانال مجزا برای ارتباط Modbus
- قابلیت کابلکشی ارتباطی تا فاصله ۱۰۰۰ متر
- نمایش نقشه (Navigation Map)
قابلیت زمانبندی هوشمند:
در این حالت میتوان برای روشن یا خاموش شدن تجهیزات زمانبندی مشخصی تعریف کرد. بهعنوان مثال، میتوان بازههای حضور و عدم حضور افراد در فضا را تعریف نمود تا از اتلاف انرژی جلوگیری شود.


ACP 5
کنترلر مرکزی ACP 5 برای پروژههای با مقیاس بزرگتر طراحی شده و امکان کنترل تعداد بیشتری از یونیتهای داخلی را نسبت به مدلهای قبلی فراهم میکند.
مشخصات فنی و قابلیتها:
- قابلیت کنترل حداکثر ۲۵۶ یونیت داخلی
- تغذیه برق ۱۲ ولت جریان مستقیم (DC)
- دارای ۶ پورت ارتباطی RS-485 شامل:
- کانالهای ۱ تا ۴ برای یونیتهای داخلی (LGAP / AHU)
- کانال ۵ برای ارتباط Modbus با یونیتهای داخلی
- کانال ۶ برای ارتباط Modbus با تجهیزات جانبی نظیر AHU، Chiller و ACS I/O
- امکان کابلکشی ارتباطی تا فاصله ۱۰۰۰ متر از دورترین دستگاه خارجی متصل به کنترلر مرکزی
قابلیتهای کنترلی:
- کنترل انفرادی و گروهی یونیتها
- قفل کردن کلیه ریموتها (کنترل از راه دور بهصورت تک یا جمعی)
- تغییر خودکار حالت عملکردی یونیتها بر اساس دمای تنظیمشده
- نمایش گرافیکی نقشه (Navigation Map)
- برنامه زمانبندی رویدادها بهصورت هفتگی، ماهانه، سالانه و روزهای استثنا
- هشدار خطا از طریق آلارم
یکپارچهسازی با BMS:
کنترلر ACP 5 بدون نیاز به تجهیزات اضافی میتواند از طریق پروتکلهای BACnet و Modbus به سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (BMS) متصل شود.
پایش انرژی:
امکان مشاهده مصرف انرژی و ناوبری انرژی از طریق PDI وجود دارد. با تعیین مقدار هدف مصرف برق، میتوان میزان مصرف را محدود و مدیریت کرد.
دسترسی تحت وب:
با اختصاص یک آدرس IP، امکان دسترسی عمومی از طریق Web فراهم میشود تا در هر زمان و از هر مکان بتوان سیستم را مشاهده و کنترل کرد.
ثبت و گزارشگیری:
امکان دریافت و ذخیره گزارشهای خروجی شامل تاریخچه و روند عملکرد سیستمها از طریق کامپیوتر وجود دارد.


محدودیت تعداد گرهها در RS-485
حداکثر تعداد گرههای متصل به هر خط RS-485 برابر با ۳۲ نود است.
روش محاسبه تعداد گرهها روی هر خط RS-485:
Central Controller + (Multi V Outdoor Unit × 2) + Other PI 485 G/W ≤ 32
مثال:
ACP 5 (1 عدد) + AC Smart Premium (2 عدد) + Multi V Outdoor Unit (6 عدد)
1 + 2 + (6 × 2) = 15 Nodes
PI 485
PI 485 تجهیزی است که وظیفه تبدیل پروتکل RS-485 به پروتکل اختصاصی LG را بر عهده دارد. این تجهیز در یونیتهای خارجی کوچک سیستم Mini VRF نصب میشود.
در این ساختار، کابل ارتباطی RS-485 که از کنترلر مرکزی به سمت یونیت خارجی کشیده میشود، ابتدا وارد PI 485 شده و سپس به برد اصلی یونیت منتقل میگردد.
کنترلرهایی نظیر ACP و AC Smart Premium برای ارتباط با یونیتهای خارجی LG نیازمند این دروازه ارتباطی هستند. PI 485 امکان ارتباط با پروتکلهای BACnet و LONWorks را نیز فراهم میکند.
نقش PI 485 در یکپارچهسازی سیستم:
این تجهیز نقش یک واسط یکپارچهساز را ایفا میکند و باعث میشود پروژههایی با تعداد بالای یونیتهای داخلی، بهصورت متمرکز کنترل و مدیریت شوند.


یکپارچهسازها (Integrators)
یکپارچهسازها تجهیزاتی هستند که وظیفه اتصال و هماهنگسازی تجهیزات مختلف را در پروژههای بزرگ بر عهده دارند. کنترلرهای ACP و AC SMART همواره برای عملکرد صحیح به یکپارچهساز نیاز دارند.
AC MANAGER 5
AC MANAGER 5 یک کنترلر یکپارچهساز قدرتمند است که برای پروژههای بسیار بزرگ با تعداد بالای یونیتهای داخلی طراحی شده است.
مشخصات فنی:
- قابلیت کنترل حداکثر ۸۱۹۲ یونیت داخلی
- پشتیبانی همزمان از ۳۲ عدد ACP 5 یا AC SMART 5
- تغذیه برق ۱۲ ولت جریان مستقیم (DC)
- امکان کابلکشی ارتباطی تا فاصله ۱۰۰۰ متر از دورترین دستگاه خارجی
قابلیتها:
- کنترل انفرادی و گروهی یونیتها
- قفل کردن کلیه ریموتها
- تغییر خودکار حالت عملکردی بر اساس دمای تنظیمشده
- نمایش گرافیکی نقشه (Navigation Map)
- برنامه زمانبندی رویدادها (هفتگی، ماهانه، سالانه و روزهای استثنا)
- هشدار خطا و هشدار زمان تعویض فیلتر
- دسترسی تحت وب با اختصاص IP
- کنترل از طریق سیستمهای مختلف شامل کامپیوتر، تبلت، گوشی هوشمند و سیستمهای هوشمند ساختمان
کاهش مصرف انرژی (Peak Control):
کنترلر AC MANAGER 5 امکان کاهش مصرف انرژی را از دو روش فراهم میکند:
- کنترل عملکرد یونیتهای داخلی بر اساس اهمیت فضاها
- کنترل ظرفیت کمپرسور در ۹ مرحله شامل:
- ۱۰۰٪، ۹۰٪، ۸۰٪، ۷۰٪، ۶۰٪، ۵۰٪، ۴۵٪، ۴۰٪ و ۰٪


PDI (Power Distribution Indicator)
PDI تجهیزی برای اندازهگیری و پایش توزیع مصرف برق یونیتهای خارجی سیستمهای تهویه مطبوع و تخصیص آن به یونیتهای داخلی است.
- پشتیبانی از ۸ واتمتر
- استفاده همزمان با کنترلرهای مرکزی
- قابلیت پایش مصرف انرژی حداکثر ۱۲۸ یونیت داخلی برای هر PDI
مدیر ساختمان میتواند مصرف انرژی هر یونیت داخلی را بهصورت مجزا مشاهده کند. هر خط پالس PDI نباید بیش از ۱۰ واتمتر داشته باشد و برای هر واحد یا سیستم خارجی، وجود یک واتمتر الزامی است.
در شکل زیر، نحوه مشاهده مصرف برق یونیتهای داخلی بر اساس بازه زمانی انتخابشده نمایش داده شده است.


ACP BACnet Gateway
- قابلیت کنترل حداکثر ۲۵۶ یونیت داخلی
- اتصال به BMS از طریق پروتکلهای BACnet و Modbus
- دارای گواهینامه بینالمللی BTL
- تغذیه برق ۱۲ ولت DC
- دارای ۶ پورت RS-485
- برنامه زمانبندی رویدادها
- پایش مصرف انرژی از طریق PDI
- دسترسی تحت وب از طریق IP


ACP LONWORKS Gateway
- قابلیت کنترل حداکثر ۶۴ یونیت داخلی
- اتصال به BMS از طریق پروتکل LonWorks
- تغذیه برق ۱۲ ولت DC
- دارای ۶ پورت RS-485 (کانال ۶ استفاده نمیشود)
- برنامه زمانبندی رویدادها
- هشدار خطا
- دسترسی تحت وب
نکته مهم: دروازههای ارتباطی Modbus و KNX را نمیتوان بهصورت همزمان استفاده کرد.


Modbus RTU Gateway
این تجهیز رابط بین سیستمهای VRF و سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (BMS) است و در صورت استفاده از آن، نیازی به کنترلر مرکزی وجود ندارد.
مشخصات:
- اتصال حداکثر ۱۶ یونیت داخلی به BMS با یک ماژول Modbus
- اتصال حداکثر ۶۴ یونیت داخلی با استفاده از چهار ماژول Modbus
- تغذیه برق ۱۲ ولت DC
- مناسب برای سیستمهای VRF نسل پنجم


شرکت مهندسی و مشاوره صنایع مبتکران گلدیران با برند Gplus (جیپلاس)، بهعنوان نماد تولید داخلی در زمینه محصولات تهویه مطبوع و نماینده برندهای معتبر جهانی همچون LG (الجی)، Midea (مایدیا)، Clint (کلینت) و Rhoss (راس)، به شما این امکان را میدهد تا کیفیت هوای داخل منزل یا محل کار خود را به بهترین نحو بهبود بخشید. متخصصین تهویه مطبوع مبتکران گلدیران، با تعهد به کیفیت و ایمنی، در تمام مراحل انتخاب، نصب و نگهداری همراه شما هستند. فرقی نمیکند که به دنبال یک تصفیهکننده هوا باشید یا یک سیستم پیشرفته تهویه مطبوع؛ ما اینجا هستیم تا با ارائه راهکارهای مؤثر، محیطی راحت و ایمن برای خانواده شما فراهم کنیم.
با تکمیل فرم مشاوره خرید آنلاین یا تماس با شرکت مهندسی و مشاوره صنایع مبتکران گلدیران میتوانید از خدمات مشاوره رایگان ما بهرهمند شوید.


بدون دیدگاه